Het M-biljet: je laatste Nederlandse belastingaangifte

Het M-biljet is de belastingaangifte die je invult over het jaar waarin je uit Nederland vertrekt, en die aangifte werkt anders dan de aangifte die je gewend bent. Over het jaar van je verhuizing naar het buitenland kun je namelijk niet met de gewone online aangifte terecht: daarvoor is het M-formulier bedoeld, een jaarspecifiek biljet dat de periode dat je nog in Nederland woonde en de periode daarna apart behandelt. Dit artikel loopt door wat het M-biljet is, wanneer het komt, wat je klaarlegt en waar mensen geld op laten liggen.

Wat het M-biljet is en wie het krijgt

De M staat voor migratie: het formulier is bedoeld voor iedereen die in de loop van een kalenderjaar emigreert uit of immigreert naar Nederland en dus niet het hele jaar hetzelfde fiscale woonland had. De knip in je jaar valt op het moment van je uitschrijving uit Nederland: in plaats van één simpele aangifte splitst het M-biljet je jaar in een binnenlandse periode, waarin je gewoon Nederlands belastingplichtig was, en een buitenlandse periode, waarin je dat meestal niet meer bent. Voor beide periodes gelden andere regels over wat je moet aangeven en welke aftrekposten je nog kunt gebruiken, en dat maakt dit biljet inhoudelijk lastiger dan een gewone aangifte.

Wanneer het komt en wanneer je het zelf aanvraagt

Het M-biljet komt niet op hetzelfde moment beschikbaar als de gewone aangifte. Waar de reguliere aangifte over een belastingjaar meestal al in maart opent, is het M-formulier doorgaans pas later in het jaar beschikbaar, in de praktijk vaak vanaf mei. Heb je bij je uitschrijving een buitenlands adres doorgegeven, dan krijg je het M-biljet in de regel vanzelf toegestuurd; komt er niets, wacht dan niet af maar vraag het zelf aan bij de Belastingdienst, telefonisch via de BelastingTelefoon Buitenland of online via Mijn Belastingdienst met je DigiD. Online aangifte doen kan voor de afgelopen vijf jaar; kies je voor de papieren versie, dan stuur je die naar Postbus 2545, 6401 DA Heerlen. Dien je aangifte in vóór 1 juli van het jaar na je vertrek, dan reken je geen belastingrente; dien je later in of wijkt de definitieve aanslag af van wat je opgaf, dan loopt vanaf 1 juli een rente van 6,5 procent over het bedrag dat je moet bijbetalen. Die deadline is dus niet alleen administratief, maar heeft een prijs als je hem laat lopen.

Wat je klaarlegt

Begin met de kern: je exacte vertrekdatum, want die bepaalt waar de knip tussen de twee periodes in het formulier valt. Verzamel daarnaast je Nederlandse jaaropgaven van werkgever, uitkeringsinstantie of pensioenfonds over het deel van het jaar dat je nog in Nederland woonde, en gegevens over eventueel inkomen dat je na vertrek nog uit Nederland ontving, zoals loon, een Nederlands pensioen of huurinkomsten. Had je een eigen woning met hypotheek, houd dan gegevens over de WOZ-waarde en de hypotheekrente bij de hand voor het binnenlandse deel van het jaar; wat er met die woning gebeurt na je vertrek, verkoop, verhuur of aanhouden als tweede woning, bepaalt hoe die in het buitenlandse deel van je aangifte terechtkomt. Heb je in het buitenland al inkomen verdiend voordat het jaar om is, leg dan ook dat overzicht klaar, ook al is dat inkomen mogelijk niet in Nederland belast; de Belastingdienst wil het soms toch weten om je belastingtarief goed te kunnen vaststellen.

De valkuilen

De meest gemaakte fout is denken dat het M-biljet net zo simpel is als de vooraf ingevulde aangifte waar de meeste mensen aan gewend zijn. Dat is het niet: veel gegevens over het buitenlandse deel van je jaar staan nergens automatisch klaar, en jij bent verantwoordelijk voor de juistheid ervan. Een tweede valkuil is dubbele belasting over hetzelfde inkomen, omdat je land van vertrek en je nieuwe woonland allebei een claim kunnen leggen; welk land uiteindelijk mag heffen, hangt af van het belastingverdrag tussen de twee landen, iets wat uitgebreider aan bod komt in het artikel over belasting na emigratie. Een derde valkuil, en een die vaak over het hoofd wordt gezien: de middelingsregeling, waarmee je vroeger inkomen over drie jaar kon uitsmeren en zo belasting kon terugkrijgen bij een sterk wisselend inkomen, bestaat niet meer. Deze regeling is per 1 januari 2023 vervallen, en de laatste periode waarover nog gemiddeld kon worden is 2022, 2023 en 2024. Wie in 2026 of later emigreert met een piekjaar erbij, kan hier dus niet meer op rekenen, ook al wordt er online nog regelmatig naar verwezen als een lopende mogelijkheid. Wat mensen wel nog vaak laten liggen, is simpelweg het indienen zelf: een M-biljet voelt door de complexiteit als iets om voor je uit te schuiven, terwijl een te laat of nooit ingediende aangifte niet betekent dat de Belastingdienst het vergeet, maar wel dat je zelf de regie kwijtraakt over wat er uiteindelijk wordt vastgesteld.

Zelf doen of uitbesteden

Een simpel migratiejaar, waarin je bijvoorbeeld alleen loon had tot je vertrekdatum en daarna niets meer uit Nederland, is met wat geduld prima zelf te doen. Zodra er meer speelt, zoals een conserverende aanslag over pensioen of een aanmerkelijk belang, een eigen woning die je aanhoudt of verhuurt, of buitenlands inkomen dat mogelijk dubbel belast wordt, wordt de kans op fouten en gemiste aftrekposten groter dan de kosten van een fiscalist die het M-biljet vaker heeft ingevuld. Twijfel je, laat dan in elk geval het eerste jaar door een adviseur meekijken; de structuur die je dat jaar neerzet, werkt vaak door in hoe je aangiftes er de jaren daarna uitzien. Het M-biljet is een van de laatste administratieve stappen van je vertrek, maar wel een met een deadline en een rekening als je hem mist; zet het daarom niet los van de rest van je planning voor de uitschrijving zelf.