Wat kost emigreren vanuit Nederland? Vertrekkosten en kosten van leven

Wat emigreren vanuit Nederland kost, valt uiteen in twee heel verschillende bedragen. Er is het eenmalige bedrag dat het vertrek zelf kost: verhuizing, een verblijfsvergunning, een eerste huur of borg, een buffer voor de eerste maanden. En er is het structurele bedrag dat je daarna elke maand kwijt bent aan leven in je nieuwe land, dat hoger of juist een stuk lager kan uitvallen dan in Nederland. Wie "wat kost emigreren" vraagt, bedoelt meestal het eerste bedrag, maar het tweede weegt op de lange termijn veel zwaarder. Dit artikel zet beide naast elkaar.

De eenmalige kosten van vertrek

De vertrekkosten zelf zijn voor de meeste mensen overzichtelijker dan ze vooraf denken. De grootste posten zijn meestal:

• Verhuizing van je inboedel. Een volledige verhuizing binnen Europa kost met een verhuisbedrijf ruwweg 1.000 tot 6.000 euro, afhankelijk van bestemming en volume; reken binnen Europa op 40 tot 60 euro per kuub. Een zeecontainer naar een bestemming buiten Europa loopt aanzienlijk verder op: voor een 20ft-container naar Noord-Amerika bijvoorbeeld al snel 4.500 tot 9.000 euro, voor een 40ft-container 7.000 tot 12.500 euro. Groupage, waarbij je inboedel wordt gedeeld met die van anderen, is vaak 30 tot 50% goedkoper maar duurt langer. Veel mensen kiezen daarom bewust voor "afbouwen": verkopen, weggeven en alleen meenemen wat in een paar koffers past.
• Verblijfsvergunning of visum. De kosten en voorwaarden verschillen enorm per land en per type vergunning, van een paar tientjes aan leges tot een verplicht aan te tonen kapitaal van duizenden euro's.
• Eerste huur, borg en aansluitkosten. Reken op minimaal een borg plus een maand huur vooraf, vaak in de valuta van je bestemming en dus onderhevig aan de wisselkoers op dat moment.
• Een financiële buffer. Tot je eerste lokale inkomen binnenkomt, of tot bankrekening en verzekering geregeld zijn, overbrug je met eigen geld. Reken op enkele maanden aan leefgeld als ondergrens.

De kosten van leven verschillen enorm per bestemming

Dit is het bedrag dat er echt toe doet, omdat het zich elke maand herhaalt. Een alleenstaande leeft in delen van Zuid-Europa, zoals het binnenland van Portugal of Spanje, doorgaans van een maandbudget tussen de 700 en 1.000 euro exclusief huur; inclusief huur in een middelgrote stad kom je eerder rond de 1.200 euro uit. Lissabon en de grote Portugese steden liggen door gestegen huurprijzen inmiddels een stuk hoger, met maandbudgetten die voor een alleenstaande kunnen oplopen tot 2.000 à 2.500 euro. Buiten de EU liggen de verschillen nog groter: expat- en kostenvergelijkingssites noemen voor Vietnam een comfortabel maandbudget van ruwweg 1.000 tot 1.500 dollar, voor Mexico rond de 1.200 dollar en voor Ecuador rond de 1.000 dollar, met een aanzienlijk lager bedrag haalbaar buiten de toeristische centra. Dit soort cijfers zijn richtinggevend, niet exact: ze schommelen met de wisselkoers, de gekozen stad en de bron die je raadpleegt.

Twee dingen relativeren dit soort lijstjes. Ten eerste is "goedkoop" relatief aan je eigen inkomen: een lager kostenniveau helpt vooral als je inkomen in euro's, dollars of ponden blijft binnenkomen terwijl je uitgeeft in lokale valuta. Ten tweede zijn gemiddelden geen garantie: huurprijzen in de populaire wijken van een "goedkoop" land kunnen dicht bij Nederlandse niveaus liggen, terwijl de rest van het land inderdaad veel goedkoper is.

Kosten die mensen vooraf vergeten

Een paar posten duiken standaard pas op als het al te laat is om ze nog goedkoop te regelen:

• Het gat tussen twee zorgverzekeringen. Je Nederlandse basisverzekering stopt op de dag van uitschrijving; een nieuwe dekking regel je zelf, en niet elk land heeft die dag al klaarstaan.
• Dubbele woonlasten. Een overlapperiode waarin je nog huur of hypotheek in Nederland betaalt én al kosten maakt op je nieuwe adres, komt vaker voor dan mensen vooraf plannen.
• Internationale bankkosten. Overboekingen tussen een Nederlandse en een buitenlandse rekening, en wisselkoersopslag, tikken bij structureel gebruik meer aan dan een eenmalige post doet vermoeden.
• Reizen heen en terug. Voor familiebezoek, een laatste afspraak bij de notaris of gemeente, of gewoon om te wennen: reserveer hier een vast jaarlijks bedrag voor in plaats van dit steeds als incident te boeken.

Hoe je jouw eigen bedrag berekent

Landelijke gemiddelden zeggen weinig over jouw situatie: die hangt af van je gezinssamenstelling, je inkomen en het soort bestemming. Twijfel je eerst nog of je vertrek onder de uitschrijfplicht valt voordat je verder rekent? Doe de zelftest voor een eerste beeld. Voor de volgorde waarin je de uitschrijving zelf regelt, inclusief de zaken die je vooraf moet afronden, lees het gratis hoofdstuk De uitschrijving zelf.

Wie echt met bedragen wil rekenen in plaats van met vuistregels, heeft een rekenblad nodig dat met jouw eigen cijfers werkt: jouw inkomen, jouw bestemming, jouw vertrekdatum. Dat rekenblad zit in het vertrekplan, samen met de rest van de voorbereiding.

Tot slot

Er bestaat geen vast bedrag voor "emigreren vanuit Nederland": de vertrekkosten zijn voor de meeste mensen te overzien, de kosten van leven bepalen op de lange termijn of het uit kan. Wie dat wil doorrekenen voor de eigen situatie in plaats van op gemiddelden te varen, vindt de tools daarvoor in het vertrekplan.